Piątek, 18 maja 2012. Imieniny Alicji, Edwina, Eryka

Z kart historii Elblaga: „Konik” i inne rzeźby

2011-11-22 15:51:19 (ost. akt: 2011-11-22 15:52:32)



Rzeźba „konika” na narożniku apteki przy ul. 1 Maja już dawno wpisała się w ogólny pejzaż tego miejskiego zakątka. I nic dziwnego, że kilka lat temu wywołała sporo protestów i trafiła na łamy lokalnych mediów, gdy w wyniku mało rozsądnej decyzji „konika” zasłonięto jakąś przypadkową – namolną reklamą.

Rzeźby Erny Becker-Kahns nad frontonem wejściowym Zespołu Szkół Gospodarczych przy ul. Królewieckiej

Rzeźby Erny Becker-Kahns nad frontonem wejściowym Zespołu Szkół Gospodarczych przy ul. Królewieckiej

Autor: MS




Współcześni elblążanie jeszcze raz pokazali, że mają szacunek i przywiązanie do resztek dawnych detali architektonicznych upiększających miasto. Ozdób, które uratowały się z przedwojennych czasów i z okresu krótkowzrocznej polityki kulturalnej powojennych władz. Nie ulega wątpliwości, iż są to istotne elementy dekoracyjne wpisujące się w małą architekturę wielkich dzielnic, czy kwartałów miasta.

Budują one specyficzny klimat i ułatwiają identyfikację lokalnej tożsamości. A przecież trzeba wiedzieć, że z panoramy Elbląga zniknął na zawsze m.in. pomnik Diany przed II LO, przepiękny pomnik przy ul. Giermków przedstawiający umierającego Galla i Nike, poświęcony poległym w wojnie 1870/71, czy nawet pomnik największego obywatela w dziejach tego miasta – Ferdynanda Schichau'a.

Wracając do rzeźby „konika”. Jego jakby socrealistyczna forma sugeruje, że mógł powstać w tzw. okresie słusznie minionym. Jest to jednak na wskroś błędne przekonanie. Okazuje się bowiem, że jego autorką była znana elbląska artystka – rzeźbiarka i portrecistka, która zostawiła po sobie w naszym mieście jeszcze wiele innych tego rodzaju pamiątek. 
Chodzi to o Ernę Becker Kahns (1895–1978), która urodziła się wprawdzie w Köln, w Nadrenii, ale już po I wojnie światowej zamieszkała w Królewcu. Tu ukończyła Akademię Sztuki i w lutym 1927 r. przybyła na stałe do Elbląga, gdzie jej ojciec został ważnym oficerem tutejszej policji.

Do 1945 r. zamieszkiwała przy ulicy Kopernika 9. 
Jej dziełem było wiele okolicznościowych tablic z piaskowca i brązu, a przede wszystkim tablica-relief o powierzchni 9 m2 przedstawiająca scenę bitewną w wieży żołnierskiej nie istniejącego już olbrzymiego pomnika (Reichsehrenmal) pod Olsztynkiem. Jego głównymi autorami byli bracia – prof. W. i S. Krüger z Berlina, a nasza Erna Becker-Kahns wykonała dla potrzeb tego monumentalnego memoriału obelisk ku czci… zabitych koni w I wojnie światowej! Pomnik ten przedstawiał u podnóża poidło, a na postumencie o wysokości ok. 2 m znajdowała się głowa konia, bardzo podobna do naszego „konika”!




Erna Becker-Kahns jest autorką trzech figur uczniów znajdujących się nad wejściem głównym do Zespołu Szkół Gospodarczych przy ul. Królewieckiej.
Jej dziełem było sześć dużych figur z postaciami zasłużonymi dla Elbląga (m.in. Hermann Balk, F. Schichau, K. Ziese) zdobiących portyk kolumnowy wejścia bocznego do d. prezydium policji (obecnie Hotel Arbiter). 
Wykonała również dwie tablice z brązu na pomniku na Gęsiej Górze, poświęconym poległym elblążanom w I wojnie światowej. Ponadto - zachowany do dzisiaj relief z piaskowca przedstawiający dawny herb Elbląga, a znajdujący się nad wejściem do budynku Zarządu Portu przy ulicy Portowej.


Dalej - piękny herb Elbląga z majoliki kadyńskiej, zdobiący jeszcze do niedawna filar starego mostu autostradowego przy ul. Warszawskiej od strony wjazdu z Malborka. 
Jednak najpiękniejszą rzeźbą Erny Becker-Kahns była fontanna w Parku Kajki przedstawiająca grupę aniołków (niem. Putten-Brunnen). Jeszcze długo po wojnie opierała się lokalnym wandalom, aż wreszcie zniknęła na zawsze z pejzażu tego pięknego parku.
Ta uznana rzeźbiarka prowadziła po wojnie nad wyraz skromne życie w Münster, gdzie zmarła 14 marca 1978 r.



I tutaj mała dygresja. Gdzie jest dzisiaj wspomniany już herb Elbląga z ul. Warszawskiej? Według miarodajnego źródła władz miasta z poprzedniej kadencji, miał wrócić na swoje miejsce po zakończeniu budowy Węzła Raczki Elbląskie (wkrótce będzie to węzeł z nazwą miasta partnerskiego Leer), ale nie wrócił? Później mówiono, że wkrótce ozdobi szczyt nowego-starego ratusza na Starym Mieście. Każdy widzi, że nie ozdobił. 
A tymczasem okazuje się, że właścicielem tego pięknego herbu jest Gdańska Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad! 



Za rok w naszym mieście pojawi się zapewne wielu turystów, i to nie tylko z okazji Euro-2012. Czas więc pomyśleć nie tylko o tym herbie, ale także o odświeżeniu wyblakłego już herbu Elbląga, znajdującego się na obu ścianach masywnego silosu zbożowego przy ulicy Portowej. Dziesiątki turystów przepływają tędy w sezonie w kierunku Zalewu Wiślanego i Królewca, a przecież tak wiele dzisiaj mówimy o sposobach promocji Elbląga…

Lech Słodownik



Komentarze 0

Dodaj swój komentarz